EKOMVET, florlu sera gazı içeren ekipmanın kaydedildiği F-Gaz Ekipman Operatörleri Merkezi Veri Tabanıdır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Entegre Çevre Bilgi Sistemi (EÇBS) portalı üzerinden erişilir.
Hangi ekipman kaydedilir?
Florlu sera gazı içeren veya bu gazlarla çalışan sabit ekipman kapsamdadır:
- Sabit soğutma sistemleri ve soğuk hava depoları
- Sabit iklimlendirme sistemleri (split, VRF, chiller, klima santralleri)
- Isı pompaları
- Gazlı yangın söndürme sistemleri
- Elektrik şalt tesisleri (SF₆ içeren kesiciler)
Kayıt için hazırlanması gerekenler
Kaydı açmadan önce her ekipman için şu bilgilerin doğrulanmış olması gerekir:
- Ekipman türü, marka, model ve seri numarası
- İçerdiği florlu sera gazının tipi (örn. R-404A, R-410A)
- Dolum miktarı (kg) ve buradan hesaplanan tCO₂e değeri
- Kurulum tarihi ve bulunduğu lokasyon
- Hermetik sızdırmaz olup olmadığı ve etiket durumu
- Sabit sızıntı tespit sistemi bulunup bulunmadığı
Bu bilgiler çoğu tesiste tek bir yerde toplu hâlde bulunmaz — etiketlerden, projelerden ve servis kayıtlarından derlenmesi gerekir. Saha envanteri bu yüzden kayıt sürecinin ilk ve en uzun adımıdır.
Kayıt akışı
- EÇBS'de kurum hesabı: İşletmenin EÇBS üzerinde tanımlı ve yetkilendirmelerinin güncel olması gerekir.
- Tesis/lokasyon tanımı: Ekipmanın bulunduğu tesis sisteme tanıtılır.
- Ekipman kaydı: Her ekipman ayrı kayıt olarak açılır; gaz tipi ve dolum miktarı girilir.
- İşlem kayıtları: Sızıntı kontrolü, dolum, onarım, sökme ve geri kazanım işlemleri gerçekleştikçe ilgili ekipmanın kaydına işlenir.
Kayda işlenmesi gereken işlemler
Kayıt tek seferlik bir işlem değil, canlı tutulan bir defterdir. En az şunlar işlenir:
- Yapılan her periyodik sızıntı kontrolünün tarihi ve sonucu
- Sızıntı bulunduysa onarım tarihi ve bir ay içindeki doğrulama kontrolü
- Sisteme eklenen gazın tipi ve miktarı
- Sistemden geri kazanılan gazın miktarı
- İşlemi yapan sertifikalı personel bilgisi
Denetimde en sık yazılan tutanak, kontrolün hiç yapılmamış olmasından değil, yapılan kontrolün kayda işlenmemiş olmasından kaynaklanıyor. Kaydı olmayan işlem, mevzuat karşısında yapılmamış sayılıyor.
EKOMVET ile FARAVET karıştırılmasın
EKOMVET ekipman ve işlem kaydıdır — süreklidir. FARAVET ise yıllık faaliyet beyanıdır — dönemseldir. İkisi de EÇBS üzerinden yürür ve beyanın ekipman kayıtlarıyla tutarlı olması beklenir; tutarsızlık denetimde ayrıca sorgulanır.